Door Scott Kiloby; vertaald door Hanneke Geraeds-de Vries.
Als het moeilijk lijkt om ontwaakt te zijn, laat staan wat een uitdaging het is om niet dood te lijken terwijl je ontwaakt bent.
Bij ontwaken gaat het erom dat je herkent dat je niet je gedachten, emoties en fysieke sensaties bent. Zoals vogels die door de open lucht van het huidige moment voorbij gaan, komen en gaan deze dingen; maar jij bent het niet.
En toch wordt dit heel vaak wel zo ervaren als er slechts sprake is van een hoofd-ontwaken, waarbij het lichaam nog niet is afgestemd. Het komt vaak voor dat mensen dit soort van hoofd-ontwaken hebben, een poosje op de roze wolk van vrede of gelukzaligheid van deze hernieuwde vrijheid drijven om dan te ontdekken dat het lichaam nog een tijdje nodig heeft. Je kunt het in hun ogen zien als je naar satsang gaat. Ze zijn duidelijk aanwezig in het hier en nu, maar het lichaam bevat dichte contracties, angsten, depressies, verslavingen of trauma’s. Sommigen zijn zelfs het contact met hun menszijn verloren. Simpele menselijke dingen die hen vroeger vreugde brachten zijn verdwenen. De kleine menselijke eigenaardigheden die hen uniek maakten, zijn van nul en gener waarde. De levendigheid wordt overstemd omdat het lichaam op verschillende manieren is ingesnoerd. Er is een doodsheid. Dit is normaal, maar het is niet nodig, als je na een eerste hoofd-ontwaken eerlijk open blijft staan voor zelfonderzoek.
Dus hier volgt hoe je ontwaakt kunt zijn, maar niet dood…
Als je je gevoelloos of traag voelt, is dit hoogstwaarschijnlijk een verhaal dat niet is onderzocht. En aan dat verhaal zit een emotie vastgebonden die nog niet bewust en direct gevoeld is. Voel die. Als je jarenlang dat gevoel vermeden hebt, kan die emotie nu misschien ergens in je lichaam bevroren zijn als een contractie. Het gaat gepaard met dissociatie, een afkeren van die fysieke sensatie en naar iets dat het je gewaarzijn ervan zou kunnen verdoven.
Onderzoek die contractie uiterst liefdevol en nieuwsgierig. Blijf erbij in het oneindige geduld van het huidige moment, zonder te proberen haar weg te krijgen. Verwelkom haar. Laat haar blijven alleen door haar te voelen. Let op de ruimte eromheen terwijl je dat doet. Door haar op deze manier te verwelkomen, wordt al die weerstand ertegen teruggedraaid, al dat proberen om jezelf beter te laten voelen, wat echt niet werkt omdat het de persoonlijke wil met zich mee brengt. Wat we weerstaan, blijft bestaan (‘what we resist, persists’). In het hoofd-ontwaken heb je ontdekt dat je niet die beweging van persoonlijke wil bent. Je bent niet die gedachten die ergens proberen te komen. Laat dat inzicht in het lichaam komen.
Aanwezigheid is inzien dat je niet die sensatie bent. Maar het gevaar bestaat erin om veel te vroeg “ik ben niet mijn lichaam” of “ik ben niet deze fysieke sensatie” te zeggen. Als de fysieke sensatie er is en het je leven beheerst, dankzij een overeenkomstig verhaal over tekortkoming (‘deficiency story’), een depressie, een verslaving, angst of trauma, dan BEN JE JE LICHAAM. Op een of ander niveau is er een identificatie met die fysieke sensatie. Het is een spirituele bypass als je ziet dat je iets niet bent, terwijl de identificatie er eigenlijk nog steeds is. Deze niet-verkende fysieke sensaties ontnemen je vreugde en vrede. Ze laten je dood voelen. Ze brengen je creatieve stem tot zwijgen. Ze creëren een disconnectie met anderen. Ze laten je naar wijn, koekjes of het internet grijpen als een manier om te ontsnappen. Ze maken dat je overcompenseert, door het ontwikkelen of volgen van uitgebreide conceptuele kaders over spiritualiteit, waardoor het leven veel ingewikkelder wordt dan het zou hoeven te zijn. Een goede manier om te voorkomen dat je spiritualiteit echt ervaart, is er veel over nadenken en negeren dat je lichaam nog steeds identificatie met vorm ervaart.
Wanneer deze contracties verkend en niet gebypassed zijn, voel je je levend, bruisend van de energie, wakker.
Je bent ontwaakt maar volledig mens.
Je bent vrij, maar niet gebonden aan het idee dat je vrij bent.
De eenvoudige dingen van het leven schenken je weer vreugde.
Je maakt je niet druk om de eigenaardigheden van je persoonlijkheid en je probeert ze niet kwijt te raken of verlicht te handelen.
Je voelt onvoorwaardelijke compassie voor anderen die lijden.
Je voelt je verbonden met anderen terwijl je ook ziet dat er geen anderen zijn.
Je houdt van jezelf terwijl je ook ziet dat er geen zelf is.
Je vindt deze paradoxen helemaal niet erg.
Je hebt een stem die zich verheft omdat er niets is dat zijn expressie blokkeert.
Je hebt een hart dat open is en dat het niet erg vindt om gebroken te worden.
Je voelt alles, bent gevoeliger, maar je hebt steeds minder last van die gedachten en emoties.
Je lichaam voelt licht en transparant aan en zonder een spier te vertrekken kun je oprecht zeggen: “Ik ben niet mijn lichaam”, zonder te bypassen.
Je verslavingen vallen vanzelf weg.
Depressie lijkt een vage herinnering.
Angst duikt niet langer op of in zeer geringe mate omdat je elke angst onder ogen hebt gezien of ziet als je ermee geconfronteerd wordt.
Trauma is afwezig omdat je voldoende van jezelf hield om elk onderdeel ervan te verkennen en jezelf te bevrijden van de magnetische aantrekkingskracht ervan.
Je vindt het niet erg meer om te denken. Als gedachten niet langer aan emoties of fysieke sensaties vastzitten, is denken een spel.
En ja, ja, uiteindelijk misschien, ontmoet je een aangename stilte waarin gedachten, emoties en fysieke sensaties nauwelijks meer opkomen. Misschien stuit je op diepe rust, vreugde of geluk, waarvan meestal sprake is. Maar als dat gebeurt, zal het precies op tijd gebeuren en geen moment te vroeg. Het zal op een natuurlijke manier gebeuren. Proberen om dat te laten gebeuren, enkel door middel van een hoofd-ontwaken, voordat het lichaam in lijn is gekomen met dat ontwaken, zal je slechts frustreren. Het zal waarschijnlijk juist niet gebeuren. Het zal als onechte stilte, liefde, vreugde of vrede zijn, waarbij je doet alsof je lichaam geen behoeften heeft of dat het niet onderzocht hoeft te worden. Dat is de doodsheid.
Dit blog verscheen eerder op de oude Living Inquiries-website.