Home » Blog » onze ervaring laten zijn zoals die is

Tag: onze ervaring laten zijn zoals die is

Als het kind in ons aandacht en liefde nodig heeft

Door Helena Weaver, vertaald door Pleun Vermaas.

Dit zijn uitdagende tijden. Zeker. Voor het eerst in weken was ik weer een keer in de stemming voor wat meditatie. Ik zat een tijdje, richtte mijn aandacht naar binnen en voelde hoe mijn ademhaling langzamer en dieper werd. Toen begon ik mijn lichaam te scannen en voelde ik voorzichtig de lichamelijke en emotionele sensaties van binnenuit, waarbij ik me geleidelijk aan meer en meer bewust werd van wat ik voelde in dat lijf van me.

Na een tijdje ontdekte ik een diepe laag in mijzelf die geschokt en bevroren aanvoelde. Een subtiel, bruisend, gespannen gevoel, afgedekt door een ietwat zweverig gevoel. Het drong op dat moment tot me door dat ik over deze laag heb geschaatst, afgeleid en gedesoriënteerd door de gebeurtenissen van de afgelopen weken. Ik voelde me bij tijd en wijle alsof ik niet met beide benen op de grond stond, maar net erboven zweefde, zonder precies te weten waarom. De enige reden die ik daarvoor kon verzinnen is dat deze tijden abnormaal en schokkend zijn. Maar die innerlijke, bevroren toestand voelde ook bekend aan – het begon me te dagen dat deze laag altijd al tot op zekere hoogte bevroren was.

Voorzichting tastte ik dit gevoel af. Ik merkte op dat het gevoel toebehoorde aan een jong kind. Herinneringen aan Bahrain kwamen bovendrijven. We hebben daar tussen mijn vierde en achtste jaar gewoond. Ik begon met een dankbaarheidsmeditatie, wat resulteerde in een hart dat zich langzaam ontvouwde voor liefde, waardoor vervolgens het bevroren deel begon te ontdooien. En dat was doodeng voor dit deel van mij, want het ijs fungeerde als een zelfbeschermingsmechanisme tegen alle onzekerheid, instabiliteit en alle angsten. Desondanks heb ik me altijd te min en niet in staat gevoeld om op te komen of te zorgen voor mezelf. Er kwam veel gesnik en gehuil bij kijken, dat oprecht uit het hart kwam. Ook voelde ik het in de solar plexus. Mijn lichaam schudde ervan. Destijds maakten mijn moeder en vader vaak ruzie. Ik herinnerde me een specifieke, beangstigende ruzie. Mijn vader smeet met dingen en mijn moeder en ik krompen ineen. En dan het schreeuwen, die onvoorspelbare explosies, hoe hij zo opeens pats-boem een kamer kon binnenvallen om dan als opgejaagd wild rond te lopen en vervolgens in volle woede te ontsteken en te klagen; zijn zure regen. Al die eindeloze drama’s, die hun volledige aandacht opeisten en waardoor zij als het ware met elkaar vergroeiden.

Ik herinnerde me hoe dat jonge eenzame kind met twee lichtgeraakte ouders, die elkaar regelmatig in de haren vlogen, in zichzelf keerde en vluchtte in haar eigen gedroomde wereldje met geheime tuin. Daar verdween ze, terwijl het gezin ondertussen van het ene naar het andere land trok. Koeweit, Irak, Bahrein, Turkije, Libië, waar ze telkens enkele jaren verbleven om vervolgens weer te vertrekken naar de volgende bestemming. Met elke verhuizing verloor ze haar huis, tuin, vrienden, school, vertrouwdheid van de buurt en de gewoontes en gebruiken van het dagelijkse leven. Bij elk nieuw begin werd mijn aanpassingsvermogen op de proef gesteld. En overvraagd. Dat liet zijn sporen na. Zo was ik sociaal gezien achter op mijn leeftijdsgenoten. Ik was een verlegen, introvert en onzeker meisje, was gauw van slag, makkelijk te raken en over het algemeen zeer instabiel. Eigenlijk weet ik niet eens zeker of dit deel van mij wel ooit volwassen is geworden. Het voelt alsof het er altijd al was, dat ik het diep van binnen met me meedroeg, bevroren en weggestopt; verborgen en toch in staat om haar invloed uit te oefenen, me af te remmen, omdat zij als een angst-generator fungeerde.

Vandaag realiseerde ik me voor het eerst, terwijl ik van binnenuit luisterde en voelde, hoe zeer de huidige situatie van buiten (de Corona-crisis) lijkt op mijn vroege verleden. Het is als het ware een echo van het leven zonder mogelijkheden, onder een grote wolk van dramatiek en continu gevaar en paniek. Ah, natuurlijk. Mensen met een onderliggend trauma weten hoe het is om met een onoplosbare angst te leven en dat ze zich nergens ooit veilig en geborgen kunnen voelen. Maar ik had nog niet volledig doorzien dat dit jonge meisje in mij zo getriggerd werd door wat er nu om haar heen gebeurt. Daarom heb ik van die perioden, hele dagen soms wel, dat ik me afgesloten en zweverig voel en op het punt van huilen sta.

Echter nu begrijp ik het. Het is allemaal heel logisch eigenlijk. Ik heb gewoon de neiging om me terug te trekken en mezelf te begraven in die magische tuin van me. Soms heb ik dat echt even nodig; zij heeft het nodig, en ik laat haar begaan. Zij studeert graag talen, speelt met de woorden, de klanken en hun betekenissen. Het is een beetje als het kraken van codes. Dus leren we nu Grieks en Frans. Die magische tuin is beschermend en een plaats om te herstellen, maar het is geen plek om continu in te verdwijnen (dat is wel wat zij het liefst zou doen).

Dus vandaag voelde het goed om dit jonge meisje bewust te ontmoeten en naar haar te luisteren. Ik verwelkomde haar verdriet volledig. Ik hechtte waarde aan haar herinneringen. En ik erkende haar angst. Dus wiegde ik haar zachtjes in mijn armen, ten teken dat ik haar angst volledig accepteerde en begreep, waardoor het voor ons beide makkelijker werd om de angst volledig te voelen, zonder dat er ook nog schaamte bij kwam kijken. Nu was er ruimte om daar afscheid van te nemen.

Daardoor stelde ze zichzelf open. Ze voelde zich door mij gezien en zelfs lief gehad, doordat ik haar omarmde en wiegde. En langzaam kwam die beschermende ijsklomp, stukje voor stukje, aan het breken, smelten en verdwijnen. De dankbaarheidsmeditatie trok als een golf door mijn hele systeem en ik kreeg het inzicht: we worden allemaal vastgehouden en we zijn allemaal geliefd, precies zoals we op elk moment zijn, door iets dat niemand van ons echt kan benoemen. Of we ons daar nou bewust van zijn of niet. Er is geen enkele uitzondering of voorwaarde, welke ervaringen we ook maar doormaken. Het maakt niet uit.

Liefde is…

Dialoog over de Living Inquiries – Alles wat je over dit werk wil weten

Door Scott Kiloby, vertaald door Hanneke Geraeds.


V: Scott, uiteindelijk wil ik je wat meer controversiële en diepgaande vragen stellen over je werk. Maar laten we beginnen bij de basis. Wat zijn de Living Inquiries?

Scott: Ze vormen een reeks hulpmiddelen die door andere facilitators en mij ontwikkeld zijn om overtuigingen, verhalen en identificaties die leed veroorzaken te onderzoeken. Ze zijn ontworpen om ons te helpen emoties en fysieke sensaties direct in het lichaam te voelen, zonder de laag van woorden en afbeeldingen (d.w.z. gedachten) die aan deze emoties en fysieke sensaties kleeft. De Living Inquiries maken wat ik “het Velcro-effect” (het klittenband-effect) noem ongedaan. Het Velcro-effect is de ervaring dat gedachten vastzitten aan emoties of fysieke sensaties.

Er zijn drie belangrijke inquiries: de Unfindable (onvindbare) Inquiry (UI), de Anxiety (angst) Inquiry (AI) en de Compulsion (drang) Inquiry (CI). Ik heb eerst de Unfindable Inquiry ontwikkeld. De Compulsion Inquiry werd later gezamenlijk gemaakt door Colette Kelso en mij. De Anxiety Inquiry is voornamelijk door Fiona Robertson ontwikkeld, met enige hulp van Colette en mij in het begin. Maar vrijwel alle facilitators, vooral de Senior Facilitators, hebben geholpen bij de voortdurende ontwikkeling van dit werk. Het is echt een co-creatie in alle opzichten. Ga naar voor meer informatie over de Living Inquiries naar www.livinginquiries.com.


V: Kun je eens uitleggen hoe de Living Inquiries werken?

Scott: De Living Inquiries werken volgens een proces van iets te benoemen en vervolgens dat proberen te vinden. Je begint met te benoemen wat je zoekt. Je zou bijvoorbeeld kunnen zoeken naar het zelf of naar een meer specifieke versie van het zelf zoals: “de persoon die niet goed genoeg is.” Waar is die? Terwijl je rust als en kijkt vanuit gewaarzijn, breng je je aandacht naar woorden, beelden, emoties en fysieke sensaties (elementen) en onderzoek je ze allemaal afzonderlijk, één voor één. Als je bijvoorbeeld op zoek bent naar de persoon die niet goed genoeg is, dan stel je die vraag bij elk element. Laten we zeggen dat er een herinnering opkomt in de vorm van een plaatje. Je kijkt naar dat plaatje en vraagt: “Ben ik dit plaatje? Ik, diegene die niet goed genoeg is?”. In plaats van te antwoorden met je verstand, merk je op of er een emotie of een gevoel vastzit (of vast klit) aan het plaatje. Als dat het geval is, antwoord je: “Ja”. Als dat niet zo is, antwoord je: “Nee”.

Als er een ja is, ga je geleidelijk naar die emotie of fysieke sensatie toe en stel je dezelfde vraag bij die emotie of dat gevoel, terwijl je het voelt zonder het plaatje erop. “Ben ik deze emotie, op zichzelf? Ik, degene die niet goed genoeg is?”. Als je die emotie ervaart zonder woorden of plaatjes, antwoord je meestal: “Nee, dat ben ik niet”. Je blijft dan met de emotie rusten en laat hem zijn zoals die is. Als er woorden of afbeeldingen aan die emotie vastzitten, antwoord je: “Ja”. Daarna ga je langzaam naar elke reeks woorden en elke afbeelding, één voor één, met de vraag. Terwijl je door de verschillende woorden, afbeeldingen, emoties en fysieke sensaties loopt, merk je vaak dat je die persoon niet kunt vinden. Bij het niet vinden, is er een ontspanning of laten gaan van identificatie met dat verhaal. Van belang is het om bij kijken en voelen te blijven, het proberen te vinden waar je ook maar kijkt, naar wat er dan ook maar opkomt. Een ander belangrijk punt is om je ervaring te vertragen en alles in slow motion echt te onderzoeken. Als je te snel door de inquiry wil gaan, kan dat leiden tot het overslaan van belangrijke elementen die nog steeds leed blijven veroorzaken (ook wel bypassing genoemd).

Voor een demonstratie van de Unfindable Inquiry kun je deze videos op YouTube bekijken:

dit is een demonstratie van hoe ik de UI op mijzelf toepas, op zoek naar het afgescheiden zelf:

en hier faciliteer ik iemand anders met de UI:

De video “De Living Inquiries begrijpen voordat je inquiry gaat doen” is meer een duidelijke uitleg dan een demonstratie:

Misschien is de beste bron om te begrijpen hoe de UI werkt, mijn boek ‘The Unfindable Inquiry’, dat in 2016 wordt uitgebracht (Engelstalig). Mocht je niet kunnen wachten tot dat boek uitgegeven wordt, dan bevat het boek ‘Living Relationship’ ook grondige instructies. Het is verkrijgbaar via: www.amazon.com. (Opmerking: dit is een herpublicatie; het boek ‘Living Relationship’ is niet langer te verkrijgen via Amazon)


V: Werken de Compulsion en Anxiety Inquiries op eenzelfde manier?

Scott: Ja, die inquiries zijn specifieke aanpassingen van de Unfindable Inquiry. Met de Compulsion Inquiry is het object dat je zoekt een drang, verlangen of commando om iets dwangmatig te doen. De CI kan niet alleen gebruikt worden voor verslavingen, maar ook voor elke dwangmatige aandrang, bijvoorbeeld de wens om je ervaring te veranderen of zelfs de drang om gelijk te hebben. Met de Anxiety Inquiry is het object dat je zoekt de dreiging, het gevaar of de aanval die ten grondslag ligt aan je zorgen of angst. De CI en AI werken op dezelfde manier als de UI, met het enige verschil dat je op zoek bent naar een van die specifieke objecten in plaats van naar het zelf te zoeken. Als je deze drie inquiries eenmaal goed onder de knie hebt, kun je ze in elkaar weven, wat erg krachtig is.

Fiona heeft een aantal goede video’s waarin ze uitlegt hoe de AI werkt:

Een introductie van de Anxiety Inquiry:

En hoe faciliteer ik mezelf met de Anxiety Inquiry?

Fiona en ik zijn ook bezig met een boek over angst. Hierin zullen specifieke instructies komen te staan voor de AI (wordt uitgegeven in 2016) (Opmerking: dit blog is opnieuw gepubliceerd, je kunt Fiona’s boek “The Art of Finding Yourself” vinden door hier te klikken. (Engelstalig)). Van de CI is nog geen demonstratievideo. Wel kun je specifieke instructies vinden in mijn boek: “Natural Rest for Addiction” (Engelstalig): bezoek www.amazon.com.


V: Hoe weet je waar je naar op zoek moet gaan bij de UI – hoe benoem je datgene?

Scott: Vertrouw op je eigen ervaring. Wie denk je dat je bent? Welke identiteit beklijft vooral; voelt als heel echt of waar – of maakt dat je last hebt? Tekort-verklaringen zoals “Ik ben ontoereikend”, “Ik ben niet aimabel” of “Ik ben onveilig” zijn populaire identiteiten om naar op zoek te gaan met de UI. Als je problemen hebt om te benoemen waar je naar op zoek bent, gebruik dan de Boomerang of Panorama Inquiry (naamgevingshulpmiddelen) om te helpen. Uitleg van deze tools is te vinden in het komende boek ‘The Unfindable Inquiry’ en ook in het boek ‘Living Relationship’. In wezen vraag je je met deze naamgevingshulpmiddelen af wat andere mensen of dingen je vertellen over wie je bent zijn. Als mijn vader me bijvoorbeeld triggert, zou ik kunnen vragen: “Welke identiteit reflecteert hij naar me terug?” Misschien is het antwoord: “Ik ben hulpeloos.” Zodra ik het heb benoemd, kan ik de UI voor die identiteit gebruiken . Deze naamgevingsinstrumenten werken in de spiegel van een relatie en helpen echt om de oorzaak van het lijden te verlichten. Het lijkt erop dat iemand of iets buiten mezelf de bron van de pijn is. Maar vrij vaak, is de andere persoon slechts bezig met het teweegbrengen van een bepaalde identiteit die bewusteloos is totdat ik het de juiste naam geef en probeer het dan te vinden. De UI is niet beperkt tot het zoeken naar tekortkomingen. Je zou naar alles kunnen zoeken, zoals een tafel, een slechte dag, kanker of iets anders.


V: Is het doel van deze Inquiries dan om in te zien dat je niets kunt vinden, waar je dan ook maar naar op zoek gaat?

Scott: Ja en nee. Het belangrijkste doel van de Inquiries is om ons in staat te stellen onbewuste gedachten, gevoelens en fysieke sensaties die lijden veroorzaken in het licht van bewustzijn te brengen en er dan mee te rusten en ze te laten zijn zoals ze zijn. Deze gedachten, emoties en fysieke sensaties vallen vaak vanzelf weg door er alleen maar mee te rusten en ernaar te kijken en ze te voelen. Op deze manier bieden de Inquiries een natuurlijke en volledige acceptatie van onze hele ervaring. Transformatie voltrekt zich dan vanzelf door dat rusten, kijken en toestaan. Het gebeurt ook door het zien van de onvindbaarheid van alles waarnaar je ook maar op zoek kunt gaan. Maar als mensen van onvindbaarheid het hoofddoel maken, om een eindpunt proberen te bereiken waar ze iets als onvindbaar beschouwen, zouden ze de prachtige kans kunnen mislopen die de Inquiries werkelijk bieden: de ervaring om alles te laten zijn zoals het is. In essentie helpen de Inquiries ons onze relatie met gedachten, emoties en fysieke sensaties te veranderen, zodat we ons niet langer verzetten tegen, proberen te veranderen, te vechten tegen en/of te vermijden wat er ook maar verschijnt. Bypassing wordt vrijwel onmogelijk als je eenmaal bedreven bent in dit soort inquiry ((zelf)onderzoek) doen.


V: Raad je aan dat mensen de Inquiries zelf toepassen, in hun eentje, of dat ze eerst met een facilitator werken?

Scott: Sommigen zullen in staat zijn om de Inquiries vakkundig te gebruiken door erover te lezen of er enkele video’s van te bekijken. Maar in de meeste gevallen stel ik voor dat mensen eerst met een facilitator werken. Een gecertificeerde facilitator is erin getraind om iemand de identiteiten en andere bronnen van leed te helpen ontdekken die grotendeels onbewust zijn en ze vervolgens voorzichtig door de Inquiries te leiden, zodat er geen bypassing optreedt. Als je eenmaal bedreven bent in zelf-facilitatie, kan het ongelooflijk bevrijdend zijn om de Inquiries alleen te doen. Het is alsof je een zwaard in je arsenaal hebt dat door het lijden snijdt als een heet mes door boter. Maar het sleutelwoord is vakkundigheid. Er zijn allerlei valkuilen waarin mensen kunnen vallen als ze niet eerst leren hoe ze deze methode op de juiste manier kunnen gebruiken. Daarom is het zo belangrijk om eerst met een facilitator te werken. Facilitators zijn te vinden op www.livinginquiries.com.


V: Ik weet dat je vele jaren privé-sessies hebt gedaan. Werk je nog steeds met mensen een-op-een of in groepen?

Scott: Ik werk alleen nog met cliënten op het Kiloby Centrum. Dat is een voltijdse baan. Ik werk niet meer online of in privé-sessies met mensen. Maar er zijn vele, vele zeer goede facilitators beschikbaar voor online werk of privé-sessies. Soms houd ik een retreat. Maar dat zijn er weinig en daar zit lange tijd tussen. Ik houd wekelijkse podcasts, RUF-talks genaamd. Ze zijn gratis. Je kunt ze beluisteren (in het Engels) via deze link: www.kiloby.com. (Opmerking: de wekelijkse podcasts zijn inmiddels gestopt, dit is een herpublicatie.)


V: Maar waarom zou je een methode hebben? Non-duale leraren zeggen vaak dat bevrijding niet bereikt kan worden met een methode en dat methodes juist nog meer het zoeken naar een betere toekomst aanwakkeren.

Scott: Sommige methodes doen dat inderdaad. Maar de Living Inquiries zijn ontworpen om de leegte van dat zoekende zelf te onthullen alsook het gezochte object of de gezochte toekomstige staat. Als je bijvoorbeeld echt zou zoeken naar degene die ‘niet verlicht’ is en zou zoeken naar wat je ook maar najaagt (bijvoorbeeld ‘verlichting’), zou je naar alle waarschijnlijkheid ontdekken dat deze dingen onvindbaar zijn. Je zou ontdekken dat er geen inherent zelf is en geen inherente verlichting. Dit laat het zoeken ontspannen en zorgt voor een diep rusten als het hier-en-nu-gewaarzijn en een natuurlijk toelaten van alles om te komen en gaan zonder identificatie met wat er dan ook maar verschijnt.


V: Met het risico te trekken aan een dood paard, wil ik bij dit punt blijven. Al die leraren die methodes schuwen kunnen het niet fout hebben. Creëert het idee om een methode te gebruiken niet een idee van een eindpunt dat je probeert te bereiken?

Scott: Dat heb ik hiervoor al beantwoord. Maar ik begrijp waar je vasthoudendheid aan deze vraag vandaan komt, dus wil ik dat eerbiedigen. Laat me er wat meer over vertellen. Als iemand de Inquiries gebruikt om te proberen er ergens mee te komen (en dat doen sommigen in het begin totdat ze het ware nut van dit werk ontdekken), dan mist diegene een cruciaal onderdeel. Ze missen de mogelijkheid om de identiteit van de zoeker en het ding dat gezocht wordt te onderzoeken. Je kunt alleen doorgaan met zoeken als de identiteit achter het zoeken en het gezochte niet wordt onderzocht. Nogmaals, het belangrijkste punt van de Inquiries is niet om het punt van onvindbaarheid te bereiken. Gaandeweg ga je inzien dat het gaat om rusten, kijken en voelen vanuit en als gewaarzijn en alles laten zijn zoals het is. Dat is waar verlichting echt om draait. Het feit dat je je ook kunt realiseren dat wat je ook maar zoekt onvindbaar is, is als een kers op de taart. De taart is het rusten, kijken, voelen en het er gewoon laten zijn. De vragen uit de Inquiries zijn bedoeld om een vriendelijker, grondiger en gerichter onderzoek te bewerkstelligen van de elementen die deel uitmaken van de last die we hebben. Ze zijn niet bedoeld om het proces onrustig of onnodig ingewikkeld te maken. Als ze vakkundig toegepast worden, maken de vragen het kijken en voelen veel gemakkelijker.


V: Maar staan die Inquiry-vragen niet juist in de weg? Waarom zou je niet gewoon alleen maar rusten en alles laten zijn zoals het is? Is dat niet genoeg?

Scott: Voordat de Inquiries ontwikkeld werden, sprak ik veel over de waarde van alleen maar rusten en alles laten zijn zoals het is. Ik doe het nog steeds, omdat rusten en alles laten zijn zoals het is de kern van de Inquiries vormt. Het probleem is dat het voor veel mensen gewoon niet diep genoeg gaat. Velen van ons voelen emoties niet rechtstreeks als fysieke sensaties zodra ze zich voordoen. Met rechtstreeks bedoel ik ze direct in gewaarzijn te voelen zonder de sluier van gedachten erover heen. De Inquiries zijn bedoeld om ons te helpen rechtstreeks te voelen en te rusten met wat er ook maar in het lichaam opkomt. Onze standaard modus is om ons te focussen op en ons te identificeren met het denken. Veel leraren concentreren te veel op alleen het kijken naar gedachten of rusten als gewaarzijn. Ze wijzen mensen er niet op hoe bewust in hun lichaam te zijn. Dit is een groot gemis omdat zoveel van ons leed in het lichaam opkomt. We voelen het verleden en de toekomst op een zeer viscerale manier. Als je naar je eigen ervaring kijkt, zul je merken dat je je vooral met het denken identificeert, als er een emotie of fysieke sensatie aan vast geklit zit. Hoe sterker de emotie of fysieke sensatie, hoe meer je gelooft in of je identificeert met de gedachten. De Inquiries helpen om dit klitten tussen gedachten en de bijbehorende emoties en fysieke sensaties ongedaan te maken. Ik heb gemerkt dat veel mensen die al decennialang betrokken zijn bij non-dualistische leringen nog steeds last hebben en op zoek zijn naar een toekomstige staat van zijn, vooral omdat ze nog niet de vaardigheid hebben ontwikkeld om de emoties en fysieke sensaties werkelijk op te laten komen en te laten verdwijnen (zoals ze uit zichzelf doen, noot vertaler) zonder gedachten erbij. Ze vragen zich af waarom ze nog steeds zoveel last hebben en nog steeds zoeken. Maar het is geen hogere wiskunde. Het is gewoon dat een groot deel van hun ervaring (het lichaam) onbewust blijft. De Inquiries helpen alles in het licht van bewustzijn te brengen. Ze laten geen steen onaangeroerd. Je kunt de Inquiries niet leren en ze vaardig gebruiken en tegelijkertijd last blijven hebben en blijven zoeken.


V: Wat bedoel je met last hebben? Zeg je dat de Inquiries alle emotionele en psychologische pijn uitroeit?

Scott: Het traject van dit werk is de natuurlijke afname of eliminatie van emotionele en psychologische pijn. Maar last hebben is niet hetzelfde als tijdelijk negatieve gedachten, emoties en fysieke sensaties ervaren. Last hebben betekent identificatie in de loop van de tijd met je meezeulen – je ergens mee identificeren, erin geloven, er pijn bij voelen en uren-, dagen-, weken-, maanden- of zelfs jarenlang door blijven gaan met je ermee te identificeren. Gedachten, emoties en fysieke sensaties zijn natuurlijke, tijdelijke fenomenen van onze ervaring. Het gaat er niet om ze met alle geweld uit proberen te roeien met behulp van persoonlijke wil. Het gaat er niet om om te proberen ergens te komen, ook niet naar een toekomstige plek waar je geen pijn voelt. Het gaat erom alles dat opkomt er te laten zijn zoals het is en het de klitkracht ongedaan te maken die de fenomenen bij elkaar houdt. Het gaat erom te zien dat wat jij als echt en waar beschouwt en de bron van jouw leed is, feitelijk onvindbaar is. Het gaat erom te zien dat gedachten alleen blijven hangen en je laten lijden als je de emotie of fysieke sensatie die eraan geklit zit niet opmerkt en die er niet volledig en vriendelijk laat zijn zoals die is. Zodra je dit steeds meer begint in te zien, temidden van wat er ook maar opkomt, vermindert de last of verdwijnt die zelfs. Maar nogmaals, het is geen zoekspel. Het is een spel van rusten, alles laten zijn zoals het is en een paar kundige vragen te stellen om dat wat maakt dat je last hebt echt onder ogen te zien en op te lossen.


V: Hoe ver kan iemand gaan met de Inquiries? Het lijkt alsof je ze alleen oppervlakkig zou kunnen gebruiken, alleen maar om met een paar pijnlijke gedachten en emoties om te gaan. Maar zou je er niet ook verder mee kunnen gaan, tot het inzicht dat alles onvindbaar is?

Scott: Ja, dit werk is beïnvloed door (maar anders dan) de Boedhistische Madhyamaka School, een zelden vertaalde school. Ik kwam voor het eerst in aanraking met de leer over onvindbaarheid via mijn vriend en leraar Greg Goode. In deze school gaat het erom het idee te weerleggen dat dingen een inherent bestaan hebben. Het inherente bestaan bezorgt ons leed omdat we de werkelijkheid en de mensen, dingen en omstandigheden in ons leven voortdurend verkeerd waarnemen als objectief, vast en voordurend. Als je de Inquiries heel ver door trekt, ga je de leegte van alles inzien. Dit is ongelooflijk bevrijdend. Als je niet zo ver wil gaan, kunnen de Inquiries ook alleen gebruikt worden voor het omgaan met vervelende verslavingen, angsten of de tekort-verklaringen die leed veroorzaken. Het is aan elk individu om in te schatten hoe ver hij of zij wil gaan.


V: Leegte – een verwarrende term. In het onderricht over bewustzijn wordt leegte vaak hetzelfde beschouwd als bewustzijn. Bedoel je dat, dat het leven begint aan te voelen als een grote, lege ruimte?

Scott: Nee, zelfs die grote, lege ruimte is onvindbaar als je er met de UI naar zoekt. Leegte betekent hier dat welk object je ook maar als waar, echt, objectief, vast en voortdurend beschouwde, helemaal niet op die manier bestaat. Het zien van de leegte van iets betekent dat je het niet kunt vinden als je ernaar op zoek gaat. Als je dan tot rust komt in wat voelt als een grote, open, lege ruimte genaamd bewustzijn, kun je naar dat bewustzijn zoeken en zien dat het ook leeg en onvindbaar is. Dit helpt bij het arriveren bij het idee dat leven één grote leegte is (dat nihilisme of dogmatisch denken voort kan brengen). De grote leegte is net zo onvindbaar als het zelf of een dreiging of een drang. Alle dingen zijn even onvindbaar.


V: Als iemand de vragen zo ver door trekt, zou het leven dan niet betekenisloos worden? Alles lijkt dan onwaar en een illusie te zijn toch?

Scott: Als ik deze vragen beantwoord, onthoud dan dat ik spreek vanuit mijn eigen, directe ervaring. Ik ga er niet van uit dat iedereen dingen gaat zien zoals ik ze zie. Betekenisloos wordt pas een eindbestemming als je weigert ernaar te kijken. Betekenisloos is ook onvindbaar. Het leven zit vol met betekenis. Elk woord dat ik typ, heeft betekenis. Elk verhaal dat we vertellen heeft betekenis. Het verschil is dat je inziet dat niets een inherente betekenis heeft. Dit “betekent” (zie je de ironie?) dat alle verhalen in het leven blijven verschijnen, maar je bent er niet mee geïdentificeerd. Je grijpt je er niet meer aan vast en blijft er niet meer in hangen. Je kunt spelen in deze wereld met al zijn verhalen. Vertel verhalen. Luister ernaar. Geniet ervan. Debatteer ermee. Maar je ziet tegelijkertijd ook de illusoire aard van al deze verhalen. Het is paradoxaal. Als je bijvoorbeeld naar het zelf op zoek bent gegaan en het niet hebt gevonden, zou je jezelf nog steeds “Joe” noemen, inclusief alle verhalen die betrekking hebben op Joe, maar je zou dit met een lichtheid doen en er niet al te zwaar aan tillen. Het leven wordt een vreugdevol spel, in plaats van het serieuze en zware gevoel dat alles wat je over een Joe en al het andere denkt, objectief waar en echt is.


V: Maar hoe helpt dit met de problemen van de wereld? Hoe beëindigt dit het terrorisme bijvoorbeeld?

Scott: Dit helpt daar niet mee, tenzij terroristen inquiry gaan doen naar de inherente overtuigingen die hen tot geweld aanzetten. Inquiry is iets dat je voor jezelf doet. Zoals Michael Jackson zong: begin met ‘de man in de spiegel’. Je begint de wereld te veranderen door je relatie met je gedachten, emoties en fysieke sensaties te veranderen. Door dat onderzoek begin je de wereld heel anders te zien. Totdat de terroristen en moordenaars van deze wereld inquiry gaan doen, zijn we aangewezen op meer conventionele manieren om deze problemen aan te pakken. Ik laat dat graag over aan de politici en ik stem op die politici die zich bewust zijn van de mogelijkheid dat zelfs hun eigen overtuigingen leeg zijn. Inquiry doen opent de deur naar meer transparante, medelevende, liefdevolle en harmonieuze relaties. Op dit moment wordt er in de wereld vooral veel naar buiten gewezen. Het is altijd de fout van iemand anders. Iets of iemand anders wordt gezien als de bron van pijn en leed. De Inquiries moedigen ons aan om dieper in te gaan op de triggers, overtuigingen en identificaties achter al dat naar buiten gewijs. Het zou geweldig zijn om twee wereldleiders zich te zien bezighouden met inquiry naar elkaar of twee dogmatische, religieuze mensen die hun overtuigingen onderzoeken. Maar inquiry is zeer bedreigend voor onze meest waardevolle overtuigingen. Die angst alleen al weerhoudt veel mensen ervan eens echt goed te kijken.


V: Relaties zijn zo lastig, inclusief de relaties tussen mensen en tussen groepen, naties, religies en politieke partijen. Is er enige hoop dat we allemaal onze percepties grondiger gaan onderzoeken om deze relaties meer in harmonie te laten verlopen?

Scott: Daar zijn we nu verre van. Je hoort niks over inquiry doen op CNN. Je hoort er niet over in presidentiële toespraken of debatten. Je ziet niet vaak dat echtparen onderling inquiry doen in plaats van te reageren op de gebruikelijke triggers. Deels heeft dat te maken met gebrek aan educatie. Veel mensen weten niet eens over de mogelijkheid van inquiry doen. Ze hebben waarschijnlijk nog nooit van het woord ‘inquiry’ gehoord. Hoe meer we het hebben over het doen van inquiry en de waarde ervan en laten zien hoe effectief het in ons eigen leven is, hoe meer andere mensen erachter zullen komen. Vrijheid is erg besmettelijk.


V: Kan inquiry doen niet tot gevolg hebben dat iemand in een gewelddadige relatie blijft in plaats van actie te ondernemen om eruit te stappen of meer voor zichzelf op te komen?

Scott: Niet als het grondig en effectief wordt gedaan. De meeste mensen merken dat ze juist beter in staat zijn de juiste actie te ondernemen na het doen van inquiry. Als je bijvoorbeeld alleen al zoekt naar ‘het slachtoffer’, kan daardoor deze slachtoffer-identiteit uiteenvallen. En die identiteit maakt dat veel mensen in een relatie blijven die schadelijk of destructief is. Inquiry doen naar de eigen onderdrukte stem of zelfexpressie kan een groter vermogen tot stand brengen om voor zichzelf op te komen in een relatie.


V: Ervaren mensen zichzelf als een soort van niets na het doen van inquiry, zodat zelfliefde irrelevant wordt?

Scott: Integendeel. Praat met facilitators die de Inquiries hebben toegepast op hun diepste identificaties. Ze zullen je waarschijnlijk vertellen dat er nu veel meer zelfliefde en mededogen is. Dat is een andere paradox. Je zou kunnen denken dat het resultaat is dat je geen zelf vindt of zelf alleen als lege ruimte vindt. Maar op een heel raadselachtige manier brengt inquiry juist compassie, liefde en acceptatie teweeg voor hoe we ook maar in het leven verschijnen, op ieder moment.


V: Hoe heeft inquiry doen jou persoonlijk geholpen?

Scott: De oude tekort-verklaring, die mijn leven leidde – ik ben niet aimabel – is nergens meer op mijn radar te bekennen. Het voelt als een vage herinnering zonder dat er een emotie of gevoel aan klit. Hierdoor kan ik meer onvoorwaardelijke liefde ervaren voor mezelf en voor mensen met wie ik in relatie sta. Ik voel me veel comfortabeler om gewoon te zijn wie of wat ik ook ben op elk moment. Toch kan ik niet echt bepalen wat of wie ik ben, waardoor ik mezelf en al het andere veel minder serieus neem. Het heeft ook enorm geholpen bij traumatische ervaringen, angst en verslavingen. Verslaving is voor mij vrijwel helemaal van de kaart geveegd. Ik geniet nog steeds van enkele genoegens, maar ik voel me er niet meer aan vastgeketend.


V: Wat zou je willen zeggen tegen de lezers die hier je antwoorden lezen, maar die nog steeds terughoudend zijn om de Living Inquiries te leren en te gebruiken?

Scott: Probeer het gewoon. Wat heb je te verliezen? Zelfs als je geen geld hebt om met een facilitator te werken, zijn er tal van gratis video’s waarin uitgelegd wordt hoe het proces werkt, zodat je het zelf kunt proberen. Als het niet werkt, laat je ze gewoon links liggen. Maar het komt zelden voor dat iemand het probeert en vindt dat het helemaal niet helpt. Wat mensen er meestal van weerhoudt om het te proberen, is angst, kortzichtigheid of het idee dat methodes over het algemeen niet werken. Sommige mensen zijn gewoon niet klaar voor dit werk. Ze moeten meer lijden. Maar lijden heeft de neiging om mensen te leiden naar wat werkt. Zo kan het zomaar zijn dat ze na een paar jaar lijden uiteindelijk bij de Inquiries terecht komen. Elke weerstand die je ervaart ten aanzien van dit werk kan met behulp van de Living Inquiries worden onderzocht. Voor mij is het leven te kort om geen vaardige manier te hebben om de oorzaak van mijn lijden te onderzoeken.


V: Zitten sommige mensen niet werkelijk vast in hun hoofd aangaande spirituele concepten en ervaren zij niet echt waar non-dualistisch onderricht werkelijk naar verwijst? Hoe kunnen die mensen worden geholpen met de Inquiries?

Scott: Ja, dat noemen wij overcompensatie. Het is veiliger om je aan de concepten vast te klampen dan ze te onderzoeken. Overcompensatie is een manier om de diepere, pijnlijkere emoties en fysieke sensaties in het lichaam te vermijden. Het is vaak een manier om onopgelost trauma te maskeren. Het is altijd een kwestie van gereedheid. Wil je je ideeën en je kennis over spiritualiteit versterken of wil je direct vrijheid ervaren? Wil je doorgaan met bypassing en overcompensatie of wil je de onderliggende pijn onderzoeken en oplossen? Voor mij is de keuze heel eenvoudig. Ik weet dat ik tijdens perioden waarin ik al deze spirituele concepten probeerde te begrijpen, bezig was met bypassing. Ik was niet klaar om de diepere pijn te onderzoeken. Maar het leven laat het ons wel zien als we niet diep genoeg gaan. Het lijden gaat door totdat we de deur openen om er op een vaardigere manier naar te kijken. Op dat moment kunnen de Inquiries veel helpen.


V: Doe je nog steeds inquiry?

Scott: Veel minder dan vroeger. Hoe minder leed er is, hoe minder er te onderzoeken valt met de Inquiries. En nu experimenteer ik op het Kiloby Centrum met nieuwe manieren van verkennen, manieren die de basis van de Inquiries bevatten, maar er nieuwe elementen aan toe voegen, vooral elementen die diepgewortelde contracties en trauma in het lichaam aanpakken.


V: Wat moet Scott nog onderzoeken? Is er nog iets waar je last van hebt?

Scott: Nee, ik draag niets met me mee in de tijd. Af en toe ontstaat er een kleine trigger, maar deze wordt meestal snel gezien en lost zichzelf vanzelf op. Toen mijn moeder overleed, voelde ik enorme golven van verdriet. Maar de Inquiries hielpen me om bewust te blijven van de diepe pijn. Ze lieten me zien dat verdriet eigenlijk gewoon liefde is, vermomd als pijn. Maar er was zeker pijn. Het loste vanzelf op, maar het rouwproces moest volledig worden onderzocht. De pijn heeft zich niet voort gezet in de tijd. Als ik aan mijn moeder denk, voel ik alleen liefde en mededogen. In de afgelopen vijf jaar heb ik me meer geconcentreerd op enkele diepere contracties in de buurt van mijn ruggengraat, overblijfselen van eerder trauma van het opgroeien als homo en gepest worden. Maar die zijn grotendeels uitgedoofd. Er zit nog steeds wat energie in kleine budeltjes in de buurt van de wervelkolom. Ze lossen op natuurlijke wijze op door eenvoudig rusten en af en toe inquiry doen. Het was een geweldig proces om naar te kijken, toen eerdere tekort-verklaringen, verslavingen en angsten wegvielen, resulterend in de diepere contracties en geblokkeerde energieën die in het licht van bewustzijn komen en langzaam oplossen. Het leven is geweldig! Er komt geen einde aan de reikwijdte van vrijheid. Het was niet altijd gemakkelijk. Ik heb door de jaren heen veel pijn ervaren. Maar ik ben zo blij dat ik deze benadering heb gevonden. Ik kan me geen leven zonder voorstellen. Dat is waarom ik zo enthousiast ben over dit werk. Dat is waarom ik er zo veel over schrijf en praat. Ik wil gewoon dat anderen weten dat het er is en dat ze niet meer hoeven te lijden.

Dit blog verscheen eerder op de oude Living Inquiries-website

 

Je springlevend voelen door ál je gevoelens te voelen

Door Fiona Robertson, vertaald door Pleun Vermaas.    

Jaren geleden, en met twee benen in een relatiecrisis, ging ik naar mijn wijze vriend en mentor. Na eerst flink janken en klagen over het gedrag van mijn nu-nog-man-maar-dat-duurt-niet-lang, schoot ik vervolgens in een lange monoloog over dat ik best wist dat ik wat er gebeurde moest accepteren, dat mijn onvermogen om dat ook te doen volkomen aan mezelf te wijten was, met mijn fouten en gebreken. Ik had, vrij recent, New Age sessies bezocht en was onmiddellijk gegrepen door het idee van onvoorwaarlijke acceptatie en overgave, ik slikte het allemaal voor zoete koek. Ik geloofde echt, een genadig korte periode bleek achteraf, dat al mijn lijden het bestaan uit geaffirmeerd kon worden.

Mijn vriend luisterde geduldig. Toen pakte hij een scherp potlood van zijn bureau.

En vroeg: “Wat zou er gebeuren als ik dit potlood in je oog steek?”

“Het zou erg pijnlijk zijn gok ik zo”, antwoorde ik terugdeinzend.

“Precies”, zei hij en hij glimlachte erbij!

Het duurde even voordat ik begreep wat hij bedoelde. Ineens zag ik het: er was niet werkelijk iets mis met mij of met mijn gevoelens. Ik had pijn, jazeker, maar dat was gezien de situatie, volkomen logisch. De gebeurtenis an sich was immers pijnlijk. Het gedrag dat ik me voorgenomen had te accepteren, was domweg onacceptabel. Mijn gevoelens hadden een soort gidsfunctie, om me de weg te wijzen in plaats van de ongemakkelijke reacties te zijn zoals ik ze ervoer en die ik zou moeten onderdrukken, censureren of overwinnen.

De overtuiging dat we niet zouden mogen voelen wat we voelen zorgt voor veel stress. Het is de motor van het lijden en verschijnt in vele gedaanten. Het kan zo zijn dat ouders ons vroeger hebben geleerd dat het niet o.k. is om bepaalde gevoelens te hebben of te uiten (in sommige families vindt men woede een emotie die je moet onderdrukken of wordt verdriet niet erkend bijvoorbeeld). Of misschien hebben we het geleerd vanuit onze cultuur, religie of spiritualiteit, dat bepaalde gevoelens niet wenselijk zijn, maar tekenen van tekortkoming, zwakte of slechtheid. Op bredere schaal legt de samenleving sancties en straffen op al naar gelang ras, geslacht en seksualiteit. Het is dus niet verwonderlijk dat, als we in de greep zijn van woede, verdriet, jaloezie, wrok, angst of welke emotie dan ook waarvan we hebben geleerd dat het verkeerd is, we denken dat er wat met ons mis is. Want dit zou ik niet moeten voelen dus dit gevoel moet rechtgezet worden, opgelost of weg. Bovenop het ervaren van het gevoel hebben we ook nog eens te maken met schaamte en zelfverwijt over dat we die gevoelens überhaupt hebben. Ons zelfvertrouwen wordt ondermijnd, we blijven maar twijfelen, vol van zelfverwijt en -kritiek.

Centraal in deze dynamiek staat het geïnternaliseerde, ideale zelfbeeld; het fictieve über-zelf dat voor altijd net buiten bereik ligt. Wat dit perfecte plaatje precies inhoudt is, vanzelfsprekend, voor ieder mens verschillend. We beginnen al vroeg, als kind weten we wat we ‘later’ het liefst willen worden, naarmate we ouder worden verfijnen we dat; we meten ons dagelijkse zelf eraan af en zo komen er meer verlangens bij. Dingen die we willen met als uiteindelijk doel, het bereiken van dat ideaalbeeld dat we inmiddels gecreëerd hebben. Een voorbeeld van zo een ideaal plaatje is, een beheerste en kalme vrouw die ongeacht de situatie rustig blijft. We merken echter vaak het tegenovergestelde op, we zijn woedend en gedragen ons vijandig en vervolgens bekritiseren we onszelf daarom. Of ons ideaal is een avonturier, altijd bereid risico’s te nemen en belangrijk: nergens bang voor. Als we dan opeens met knikkende knieën en een bonzend hart van angst in een situatie staan, slaan we onszelf met nauwverholen hatelijkheden om de oren. Met als resultaat: veelal groeiende zelfhaat. Ongeacht hoe we geloven dat we zouden moeten zijn en voelen, kunnen we niet om de realiteit van moment tot moment heen van wat we werkelijk voelen en zijn. We raken verstrikt in verwoede pogingen om ons werkelijke zelf met ons ideaalbeeld overeen te laten komen. Dit is uiteindelijk een gewelddadige activiteit, naar onszelf en vaak ook naar anderen; we proberen vaak ons ideaalbeeld in stand te houden door anderen als fout te bestempelen, terwijl we om ons heen schoppen.

Maar het kan ook anders, mits we bereid zijn tot wat grondig zelfonderzoek. Dan kan de gordiaanse knoop ontward worden en kunnen we een begin maken om open en eerlijk de realiteit tegemoet te treden in plaats van deze bij voorbaat af te serveren en te manipuleren omdat we de situatie nu eenmaal liever anders hadden gezien. Hoe? Ten eerste: opmerken van onze gedachten; wat vertellen ze? Let speciaal op de woorden: het zou moeten en het zou niet moeten, het moet of het hoort zo. Ik zou dit niet mogen voelen. Ik zou dit moeten accepteren. Ik zou niet jaloers mogen zijn. En vervolgens kijk je naar je gedachten en stel je jezelf er vragen bij: wat zegt ons dat we ons niet zo zouden moeten voelen? Hoe weten we dat we dit zouden moeten accepteren? Als we inquiry doen, stellen we de vragen niet vanuit een intellectueel perspectief. In plaats daarvan gaat het erom, dat de antwoorden opborrelen vanuit een diepere plek; de antwoorden komen uit het geheugen, uit het onderbewuste, dat opgeslagen ligt in zowel het hoofd als het lichaam. Wellicht ontdekken we zo waar een overtuiging vandaan komt. Het kan zomaar zijn dat we ooit gezworen hebben nooit en te nimmer woede te voelen of toe te laten simpelweg omdat een agressieve vader in onze jeugdjaren ons schrik aanjoeg. Of we werden gepest op school omdat klasgenootjes ons zagen huilen op het schoolplein. De voorbeelden zijn talrijk en voor ieder van ons verschillend. Hoe het voor jou werkt, welke regels en overtuigingen jou persoonlijk bewegen, daar draait het om. Om dat inzicht.

Tijdens sessies met cliënten (en in mijn eigen inquiry), komt het regelmatig voor dat een voorheen ontkend, ‘verboden’ gevoel, een taboegevoel zo gezegd, eindelijk gevoeld wordt. In een veilige omgeving krijgt het de ruimte om simpelweg te zijn wat het is: een gevoel, een fysieke sensatie. Niet meer en niet minder. En zelfs wanneer het ondraaglijk pijnlijk is, is er eveneens opluchting. Opluchting dat het mogelijk is om de realiteit van de fysieke sensatie te voelen en te laten voor wat het is. Het nu eindelijk erkende gevoel kan uitdrukken, laten zien en zo haar verhaal vertellen, waarvan de boodschap vaak jarenlang onopgemerkt is gebleven. Het is verbazingwekkend wat gevoelens ons kunnen vertellen over ons zelf. We worden eerlijker naar onszelf. We komen dichter bij ons meer reële zelf, zodra we niet meer zo strak vasthouden aan het ideale plaatje van onszelf. Eenmaal op dat punt aanbeland, staan we bereidwilliger tegenover de realiteit. Meer synchroon als het ware en eerder bereid om te zien (en voelen!) wat die is. Ook ontdekken we dat we minder bereid zijn om te luisteren naar leringen en regels die vertellen hoe we moeten zijn en wat we moeten voelen.

Al onze gevoelens, ongeacht hun signatuur en wat we er maar over geloven of denken, zijn simpelweg een natuurlijke reactie op een gebeurtenis. Ze ontstaan vanzelf, niet omdat er iets mis is met ons of omdat we er schuld aan hebben, maar omdat ons systeem zo ontworpen is. Het is een essentieel deel van onze ervaring als mens. Wie eigen of andermans gevoelens veroordeelt, slaat de plank volledig mis. Wanneer we echter de capaciteit ontwikkelen om ongeacht welk gevoel er opkomt, het gewoon te voelen, en we over een veilige omgeving beschikken om dit zelf of met een ander te doen, dan hoeven we ons niet langer op een destructieve of schadelijke manier te gedragen. Door ons volledig bewust te zijn van wat we voelen kunnen we de realiteit, zonder al die schadelijke rompslomp, tegemoet treden zoals we werkelijk zijn. Dus middenin het leven staan, het hele spectrum aan gevoelens voelen en contact maken met onze aangeboren levendigheid, bevrijd van de starheid om te moeten voldoen aan hoe het zou moeten en hoe het hoort teneinde aan het ideale plaatje te voldoen, dat we niet langer onderschrijven. In plaats van een soort ongenaakbaar übermensch zonder enig gevoel proberen te zijn, worden we gewoon lekker helemaal ons eigen zelf, kwetsbaar en juist zeer menselijk, alle aspecten omarmend van ons zijn. Het leven raakt ons – en wij raken het leven aan – steeds dieper.

De kritische massa en de innerlijke revolutie

Door Scott Kiloby; vertaald door Hanneke Geraeds-de Vries.

We leven in een nog grotendeels onontwikkelde wereld. Aan de buitenkant vertonen we zeker tekenen van evolutie. Onze telefoonvriendelijke levens, contacten via sociale media, wetenschappelijke doorbraken en andere wereldse ontwikkelingen onthullen een steeds veranderend menselijk landschap dat een vooruitstrevende kant op lijkt te gaan. Maar we ervaren nog steeds een groot gebrek aan verbondenheid met wat we zijn en stuiten op veel obstakels voor ware vrijheid, vreugde, creativiteit, tevredenheid en vrede; tenminste hier in het Westen. Velen zijn de mentale, emotionele en spirituele beperkingen, die ook hun ouders, grootouders en overgrootouders ervoeren, nog steeds niet ontgroeid. De generaties blijven genereren. De buitenkant wordt mooier en mooier. Maar de kernproblemen blijven meestal bestaan, ongeacht het aantal nieuwe nakomelingen. In zeker opzicht treedt er zelfs een soort regressie op, waarbij mensen zo van zichzelf en van elkaar verwijderd zijn, dat ze aan hun schermpjes gekluisterd blijven, zelfs als ze zich op een meter afstand van elkaar of in het gezelschap van dierbaren bevinden.

We lijken met alle geweld nog steeds relaties te willen onderhouden vanuit een gevoel van tekortkoming, alsof er ergens achter ons uiterlijk, in de diepe spelonken van ons hart en onze ziel, onze ware identiteit schuilt: “niet genoeg”. Dit doordringende gevoel van “niet genoeg” steekt overal de kop op, in elke relatie. Velen hebben zelfs de wens opgegeven om te erkennen dat er iets grootsers bestaat dan dit innerlijke gevoel van tekortkoming. In plaats daarvan herkaderen ze dit als: “het hoort nu eenmaal bij mens-zijn.” Het lijkt alsof de mogelijkheid om meer authentiek, echter, meer ontwaakt en liefdevoller te leven zo buiten hun bereik ligt, dat ze zich hebben neergelegd bij het zich toe-eigenen van dit valse masker, in plaats van het te onderzoeken.

Het masker laat anderen iets anders zien, terwijl we diep van binnen, achter die uiterlijke façade, niet bij machte zijn om echt onszelf te zijn, om onszelf, openlijk en onbeschaamd, precies te laten zien zoals we zijn. We hebben nauwelijks voeling met de fundamentele onzekerheden die bijna al onze behoeften en wensen voeden. We raken snel geëmotioneerd en vallen terug in oude patronen van conflicten, pruilen, beschuldigen, klagen of projecteren. We vermijden om deze basisemoties te voelen, terwijl we over-intellectualiseren en onszelf en elkaar over-analyseren. In het tijdperk van politieke en spirituele correctheid zijn we zo het contact met ons eigen lichaam en gevoelens verloren dat we continu nastreven de gevoelens van anderen niet te kwetsen. En zo beschermen we elkaar dus, als moederberen doen, tegen het ontgroeien van onze beperkte mentale en emotionele patronen. Dit gebrek aan contact met ons diepere emotionele landschap brengt het risico met zich mee dat we op dezelfde voet verder gaan, zoals we al duizenden jaren doen.

Wat voor veel mensen belangrijk schijnt te zijn, is hoe ze eruitzien of hoe ze op een ander over komen, of ze genoeg likes op Facebook hebben, of ze slimmer zijn dan gemiddeld, of ze gelijk hebben of het goed voor elkaar hebben of dat ze genoeg geld, roem, aandacht of erkenning van de anonieme massa verzameld hebben. Natuurlijk is niet iedereen even vatbaar voor dit soort patronen. Maar tot op zekere hoogte duikt het bij de meesten van ons wel eens de kop op. We zoeken buiten onszelf naar iets waarmee we het gevoel van tekortkoming in onszelf op kunnen vullen. En de belofte dat die leemte opgevuld gaat worden vind je op elke straathoek, in elke tv-reclame, promotie, nieuwe relatie of verslavend middel of activiteit. Zelfs heel veel moderne spiritualiteit lijkt sterk op deze dingen te focussen. In sommige van deze kringen lijkt het tegenwoordig belangrijker om deel uit te maken van een populaire beweging, om mensen een spiritueel Nooitgedachtland te bieden of om een fantastische reeks spirituele beloften te vergaren in plaats van het uitnodigen tot een diepgaand en radicaal onderzoek van onze ervaring. Je zou kunnen zeggen dat de spirituele leraren de vervangers zijn geworden van ouders die geen goede rolmodellen waren of niet de nodige liefde en aandacht schonken. Tekortkoming is de brandstof voor ons leven en onze relaties. En we lijken nooit zonder te komen zitten. Het gevoel van tekortkoming heeft zo’n sluw en verbluffend vermogen om elke generatie te overleven en zichzelf zo goed in elk verhaal, gevoel en relatie te verbergen, dat we ons er maar vaag bewust van zijn hoezeer de onderstroom ervan de touwtjes in handen heeft. Het is veel geschreeuw om weinig wol. En dat is precies wat het verhaal over tekortkoming ons biedt: niets, niets meer dan de schijn van vooruitgang, erkenning of vervulling.

Deze manier van leven brengt een soort ontoereikendheid met zich mee waardoor velen zich leeg, verloren en bedroefd voelen; niet bij machte om hun ware creativiteit en potentieel in het leven te realiseren. We houden niet van onszelf. En onze cultuur zendt alleen maar verkeerde signalen uit over hoe we van onszelf zouden kunnen gaan houden. Zij richt zich op wat er buiten onszelf te vinden is en hoe de buitenkant eruit hoort te zien. We laten ons misleiden door die cultuur in plaats van deze van binnenuit te ontmantelen.

We zouden het niet meer klakkeloos voor waar aan moeten nemen. Wat is er dan nodig om daarboven uit te stijgen? In ieder geval niet nog meer beloftes die van buitenaf komen. Het is geen nieuwe iPhone of een nieuwe liefde. Het gaat niet om de toekomst, want de toekomst is altijd minimaal een stap verwijderd, zo niet meer; we bereiken haar nooit. Het is geen spiritueel Nooitgedachtland dat zichzelf presenteert als de goede afloop van een sprookje: “en ze leefden nog lang en gelukkig”. Het is niet het vooruitzicht dat anderen ons lief hebben, ons nodig hebben en erkennen. Wat er voor nodig is, is de moed om deze patronen, waar tekortkoming een rol speelt, volledig in het moment, zodra ze zich voordoen, onder ogen te zien en ze te doorzien, onszelf zonder terughoudendheid onder te dompelen in de emoties die we zo wanhopig proberen te vermijden. Als we al die energie die naar buiten toe wordt geprojecteerd, op anderen en op de toekomst, bij onszelf kunnen houden door de kracht van louter waarnemen, dan maken we kans om op een veel diepere en meer transformerende manier te evolueren.

In plaats van het zoeken naar iets buiten onszelf zouden we beter ons innerlijk landschap kunnen waarnemen. Maar het maakt nogal uit hoe we dat doen, want we zijn geneigd tot een soort verlammende analyse te vervallen, zodra we naar binnen gaan kijken.

Er bestaat een verleidelijke aantrekkingskracht om onszelf, elkaar en onze emoties te over-conceptualiseren. Waarvoor ik je hier uitnodig, is niet het herdefiniëren van onze innerlijke ervaring, maar eerder een zuiver waarnemen ervan, terwijl je alles laat zijn zoals het is. En terwijl we zo waarnemen, komen we deze patronen op het spoor, waardoor generaties aan valse overtuigingen en patronen ontmanteld worden. Daarin schuilt een prachtige vrijheid, een omarming van alles. Dit omarmen laat ons verder kijken dan zelfgenoegzaam kernachtige uitspraken citeren als: “Ik accepteer zowel mijn perfecties als mijn imperfecties.” Dat is alleen maar een onvolwassen vorm van spiritualiteit. Het kan zoveel dieper gaan dan dat.

Dit onderzoek brengt ons niet in een of andere lege, open toestand van Nirvana, want ook zo’n toestand gaat weer voorbij. Ik spreek hier ook niet over een non-dualistische realisatie, want dat is ook alleen maar een voorbijgaande fase. Nee, dit soort waarnemen, zolang we niets omzeilen en de moed hebben om bij alles wat er dan ook maar opkomt te blijven, maakt het mogelijk om volledig van onszelf te houden en onszelf te zijn. We laten gehechtheid aan verleden en toekomst varen, maar ook de gehechtheid aan het nu en aan alle spirituele of speciale staten en ervaringen. We komen weer terug in de wereld en realiseren ons dat we die nooit verlaten hebben. We houden van onszelf zonder onszelf echt te kunnen definiëren. En deze vrijheid, die niet langer door concepten wordt aangetast, stelt ons in staat om te blijven veranderen en evolueren. Ons hart, denken en lichaam blijven plooibaar, in staat zich aan te passen aan en vloeiend mee te bewegen met allerlei ervaringen – van liefde tot liefdesverdriet tot rouw of de dood. Dit kan de manier waarop we onszelf, elkaar en de wereld zien, ingrijpend veranderen. Het kan ons creatieve vermogen ontketenen, niet langer gebonden aan de lof van anderen. We zijn dan creatief, louter uit pure en onverhulde vreugde om het creatieve proces zelf – niets meer en niets minder. We laten als vanzelf de generaties van leed en tekortkoming achter ons. Onze relaties veranderen. We zijn niet langer gebonden aan het altijd maar beschermen van de gevoelens van andere mensen of het willen ontvangen van liefde van anderen. We zijn niet langer op die oude, kleverige manier aan elkaar gehecht, die verstikkend en behoeftig aanvoelt. We hebben lief op een volwassen, heldere en openhartige manier. We komen dichter bij elkaar en voelen ons dieper verbonden met elkaar, simpelweg door onze maskers neer te leggen.

En dat, mijn vrienden, is geen belofte. Beloften impliceren dat er iets te geven valt, iets dat van buiten af komt of in de toekomst te vinden is. Dit alles zit al in je. Het enige dat nodig is, is de moed om op de juiste manier waar te nemen. Laat niemand je vertellen dat je meer nodig hebt dan de handeling van puur waarnemen en de organische acceptatie van je ervaring die daarmee samen gaat. De sleutel tot het leven zit niet verborgen in een diepgaande tekst. Het is niet iets dat we aan onszelf toe hoeven te voegen. Het menselijk leven is geen vergissing. Het is niet nodig om het van buitenaf te corrigeren. Onze liefde wordt binnenin onze smart vastgehouden, wachtend om los te breken zodra dit leed ontmoet wordt. Ons beloofde land is ons gewaarzijn in dit moment van alles dat zich al op een natuurlijke manier ontvouwt. Het grootste besef is niet dat er een prachtige toekomst op ons staat te wachten. Het zit hem in het van moment tot moment zien wat er werkelijk in de kern van onze huidige ervaring ligt. Als we zien dat daar niets ligt, is alles mogelijk. Compleet blanco laten we dan het leven alle ruimte innemen en op een wijze, andere manier evolueren. Dat is hoe de generaties van leed en tekortkoming wegvallen. Dat is hoe we verbinding met elkaar vinden. Dat is hoe we de pure vreugde herontdekken van het creëren van waar we voor hier zijn om te creëren. Dat is hoe we los komen van onze schermpjes. Dat is hoe we gezonde grenzen stellen. Dat is hoe we nieuwe mogelijkheden voor onze kinderen aanboren. Dat is hoe we de oorlogen beëindigen. Dat is hoe we anderen laten zijn wie ze zijn. Dat is hoe we onze eigen, unieke expressie in de wereld vinden. Dat is hoe we stoppen met het buiten onszelf zoeken naar iets dat ons innerlijk niet kan vervullen.

Zo worden we wie we altijd al bedoeld waren te zijn: onszelf.

Dit blog verscheen eerder op de oude Living Inquiries-website

Hoe ontwaakt te zijn maar niet dood

Door Scott Kiloby; vertaald door Hanneke Geraeds-de Vries.

Als het moeilijk lijkt om ontwaakt te zijn, laat staan wat een uitdaging het is om niet dood te lijken terwijl je ontwaakt bent.

Bij ontwaken gaat het erom dat je herkent dat je niet je gedachten, emoties en fysieke sensaties bent. Zoals vogels die door de open lucht van het huidige moment voorbij gaan, komen en gaan deze dingen; maar jij bent het niet.

En toch wordt dit heel vaak wel zo ervaren als er slechts sprake is van een hoofd-ontwaken, waarbij het lichaam nog niet is afgestemd. Het komt vaak voor dat mensen dit soort van hoofd-ontwaken hebben, een poosje op de roze wolk van vrede of gelukzaligheid van deze hernieuwde vrijheid drijven om dan te ontdekken dat het lichaam nog een tijdje nodig heeft. Je kunt het in hun ogen zien als je naar satsang gaat. Ze zijn duidelijk aanwezig in het hier en nu, maar het lichaam bevat dichte contracties, angsten, depressies, verslavingen of trauma’s. Sommigen zijn zelfs het contact met hun menszijn verloren. Simpele menselijke dingen die hen vroeger vreugde brachten zijn verdwenen. De kleine menselijke eigenaardigheden die hen uniek maakten, zijn van nul en gener waarde. De levendigheid wordt overstemd omdat het lichaam op verschillende manieren is ingesnoerd. Er is een doodsheid. Dit is normaal, maar het is niet nodig, als je na een eerste hoofd-ontwaken eerlijk open blijft staan voor zelfonderzoek.

Dus hier volgt hoe je ontwaakt kunt zijn, maar niet dood…

Als je je gevoelloos of traag voelt, is dit hoogstwaarschijnlijk een verhaal dat niet is onderzocht. En aan dat verhaal zit een emotie vastgebonden die nog niet bewust en direct gevoeld is. Voel die. Als je jarenlang dat gevoel vermeden hebt, kan die emotie nu misschien ergens in je lichaam bevroren zijn als een contractie. Het gaat gepaard met dissociatie, een afkeren van die fysieke sensatie en naar iets dat het je gewaarzijn ervan zou kunnen verdoven.

Onderzoek die contractie uiterst liefdevol en nieuwsgierig. Blijf erbij in het oneindige geduld van het huidige moment, zonder te proberen haar weg te krijgen. Verwelkom haar. Laat haar blijven alleen door haar te voelen. Let op de ruimte eromheen terwijl je dat doet. Door haar op deze manier te verwelkomen, wordt al die weerstand ertegen teruggedraaid, al dat proberen om jezelf beter te laten voelen, wat echt niet werkt omdat het de persoonlijke wil met zich mee brengt. Wat we weerstaan, blijft bestaan (‘what we resist, persists’). In het hoofd-ontwaken heb je ontdekt dat je niet die beweging van persoonlijke wil bent. Je bent niet die gedachten die ergens proberen te komen. Laat dat inzicht in het lichaam komen.

Aanwezigheid is inzien dat je niet die sensatie bent. Maar het gevaar bestaat erin om veel te vroeg “ik ben niet mijn lichaam” of “ik ben niet deze fysieke sensatie” te zeggen. Als de fysieke sensatie er is en het je leven beheerst, dankzij een overeenkomstig verhaal over tekortkoming (‘deficiency story’), een depressie, een verslaving, angst of trauma, dan BEN JE JE LICHAAM. Op een of ander niveau is er een identificatie met die fysieke sensatie. Het is een spirituele bypass als je ziet dat je iets niet bent, terwijl de identificatie er eigenlijk nog steeds is. Deze niet-verkende fysieke sensaties ontnemen je vreugde en vrede. Ze laten je dood voelen. Ze brengen je creatieve stem tot zwijgen. Ze creëren een disconnectie met anderen. Ze laten je naar wijn, koekjes of het internet grijpen als een manier om te ontsnappen. Ze maken dat je overcompenseert, door het ontwikkelen of volgen van uitgebreide conceptuele kaders over spiritualiteit, waardoor het leven veel ingewikkelder wordt dan het zou hoeven te zijn. Een goede manier om te voorkomen dat je spiritualiteit echt ervaart, is er veel over nadenken en negeren dat je lichaam nog steeds identificatie met vorm ervaart.

Wanneer deze contracties verkend en niet gebypassed zijn, voel je je levend, bruisend van de energie, wakker.

Je bent ontwaakt maar volledig mens.

Je bent vrij, maar niet gebonden aan het idee dat je vrij bent.

De eenvoudige dingen van het leven schenken je weer vreugde.

Je maakt je niet druk om de eigenaardigheden van je persoonlijkheid en je probeert ze niet kwijt te raken of verlicht te handelen.

Je voelt onvoorwaardelijke compassie voor anderen die lijden.

Je voelt je verbonden met anderen terwijl je ook ziet dat er geen anderen zijn.

Je houdt van jezelf terwijl je ook ziet dat er geen zelf is.

Je vindt deze paradoxen helemaal niet erg.

Je hebt een stem die zich verheft omdat er niets is dat zijn expressie blokkeert.

Je hebt een hart dat open is en dat het niet erg vindt om gebroken te worden.

Je voelt alles, bent gevoeliger, maar je hebt steeds minder last van die gedachten en emoties.

Je lichaam voelt licht en transparant aan en zonder een spier te vertrekken kun je oprecht zeggen: “Ik ben niet mijn lichaam”, zonder te bypassen.

Je verslavingen vallen vanzelf weg.

Depressie lijkt een vage herinnering.

Angst duikt niet langer op of in zeer geringe mate omdat je elke angst onder ogen hebt gezien of ziet als je ermee geconfronteerd wordt.

Trauma is afwezig omdat je voldoende van jezelf hield om elk onderdeel ervan te verkennen en jezelf te bevrijden van de magnetische aantrekkingskracht ervan.

Je vindt het niet erg meer om te denken. Als gedachten niet langer aan emoties of fysieke sensaties vastzitten, is denken een spel.

En ja, ja, uiteindelijk misschien, ontmoet je een aangename stilte waarin gedachten, emoties en fysieke sensaties nauwelijks meer opkomen. Misschien stuit je op diepe rust, vreugde of geluk, waarvan meestal sprake is. Maar als dat gebeurt, zal het precies op tijd gebeuren en geen moment te vroeg. Het zal op een natuurlijke manier gebeuren. Proberen om dat te laten gebeuren, enkel door middel van een hoofd-ontwaken, voordat het lichaam in lijn is gekomen met dat ontwaken, zal je slechts frustreren. Het zal waarschijnlijk juist niet gebeuren. Het zal als onechte stilte, liefde, vreugde of vrede zijn, waarbij je doet alsof je lichaam geen behoeften heeft of dat het niet onderzocht hoeft te worden. Dat is de doodsheid.

Dit blog verscheen eerder op de oude Living Inquiries-website.