Home » Blog » De sceptici en zelfonderzoek

De sceptici en zelfonderzoek

Door Fiona Robertson, vertaald door Pleun Vermaas.

De oude Grieken gebruikten het woord skepsis voor ‘inquiry’, las ik vandaag. Daar komt ons woord sceptisch weer vandaan. Sceptische filosofen van waar ook ter wereld, in zowel de oude als de hedendaagse beschavingen, hebben ons vermogen om te weten, geheel of gedeeltelijk, altijd betwijfeld. Hun mening is een variant van het idee dat we niets zeker weten. En we kunnen zelfs niet weten dat we niets zeker weten.

Het is onvermijdelijk dat we inquiry gaan doen met een weten of geloof dat zeker voelt. In feite noemen we het meestal niet eens een geloof. We zeggen gewoonlijk niet: “Ik geloof dat ik niet goed genoeg ben”, maar stellen dit als een voldongen feit: “Ik ben niet goed genoeg”. Vaak komt er een punt in een sessie waarop die zekerheid barsten gaat vertonen. Dan beginnen we in te zien dat waarvan we dachten dat wat onomstotelijk vaststond, uiteindelijk wel eens op losse schroeven kan staan. Hoewel het geloof in kwestie pijnlijk is geweest, biedt de zekerheid een soort veiligheid. Het kan dus desoriënterend zijn om open te staan voor de mogelijkheid dat we misschien níet weten wat we dachten te weten. Er is vaak een gevoel van angst – als ik dit niet ben, wat dan? Of het besef dat we misschien vele jaren hebben geprobeerd om een probleem op te lossen, alleen om te ontdekken dat het niet het probleem was dat we dachten dat het was. Het is onvermijdelijk dat we uiteindelijk emoties of gewaarwordingen voelen waarvoor het geloof of weten ons op de een of andere manier heeft afgeschermd.

Ooit zag ik in een sessie een beeld van de contouren van een eiland. Het was alsof ik door een telescoop keek vanaf een schip. Het begon me te dagen dat wat ik dacht dat het geval was, misschien wel niet zo was. En zelfs bij het verminderen van de zekerheid tot 95% (in plaats van de volledige 100%), voelde ik enige opluchting. Ook bij het stellen van vragen – inclusief vragen als: “Hoe weet ik dat?” of “Wie of wat vertelt me dat?” – stellen we ons open voor de mogelijkheid van onzekerheid. De mogelijkheid dat we misschien niet echt zeker weten.

De oude sceptici wisten al dat het hebben van een ervaring van niet weten kan leiden tot rust. Heel herkenbaar, vanuit ons perspectief! Het is goed om te weten dat mensen al duizenden jaren op deze manier inquiry doen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *